asliyok
Junior Member


AYDINLANMA




EMRE KONGAR




TÜRKÇE EZANIN ÖYKÜSÜ



Gençler bilmez, bir zamanlar Türkiye'de minarelerden "Tanrı Uludur" diye Türkçe ezan okunurdu.

Üstelik bu uygulama öyle kısa da sürmedi.

1932 yılından 1950 yılına kadar tam onsekiz sene, Türkiye'de insanlar Türkçe ezanla namaz vaktini öğrendi.

Daha sonra, İkinci Dünya Savaş'ının bitimiyle başlayan "Soğuk Savaş" döneminde bütün Batı Dünyası'nı kapsayan "Anti-komünizm" mücadelesinde ön plana çıkarılan dinci yaklaşımlar, içerde de çok partili siyasetin iktidara getirdiği Demokrat Parti'nin Atatürk Devrimlerini sorgulayan tutumuyla bütünleşti ve ezan yeniden Arapça okunmaya başlandı.

Altan Öymen Değişim Yılları adıyla ikinci cildini çıkardığı anılarında, pek çok ilginç olayla birlikte bu deneyimin öyküsünü de ayrıntılı olarak anlatıyor: (ss.483-496)

Türkçe ezan okunması konusu Meşrutiyet dönemindeki bazı aydınlar tarafından da dile getirilmişti.

Bu özlemi Ziya Gökalp şöyle şiirleştirmiş:

"Bir ülke ki, camiinde Türkçe ezan okunur.
Köylü anlar manasını namazdaki duanın
Bir ülke ki, mektebinde Türkçe Kuran okunur
Küçük büyük herkes bilir buyruğunu Hüda'nın
Ey Türk oğlu, işte senin orasıdır vatanın."
Atatürk 1932'de, önce Türkçe ezan okunmasının dinen caiz olup olmadığını tartıştırıyor ve caiz olduğu belirleniyor.

Bunun üzerine içlerinde Hafız Burhan, Sadettin Kaynak, Hafız Nuri gibi dönemin önemli hafızlarının bulunduğu bir komisyon kurularak ezanın Türkçe çevirileri yapılıyor ve hangisinin ahenginin daha uygun olduğu tartışılıyor.

Kabul edilen metin şöyle:

"Tanrı uludur;
Şüphesiz bilirim, bildiririm:
Tanrı'dan başka yoktur tapacak,
Şüphesiz bilirim, bildiririm
Tanrı'nın elçisidir Muhammed
Haydin namaza, haydin felaha
Namaz uykudan hayırlıdır."
Diyanet İşleri Başkanlığı 18 Temmuz 1932 tarihli bir genelge ile bu metni bütün camilere bildiriyor ve ezan Türkçe okunmaya başlıyor.

Öymen, öykünün bundan sonrasını ve yaşanan ilginç olayları da son derece tatlı bir dille anlatıyor.

Pek çok ilginç olay yaşandıktan sonra, Demokrat Parti 1950 yılında iktidara geliyor ve ilk iş olarak ezanın yeniden Arapça okunmasını sağlıyor.

Bu arada Menderes ve arkadaşları bir sıkıntı yaşamışlardır:

Atatürk'e bağlılığıyla bilinen ve çok partili rejime geçilirken İsmet İnönü'ye Atatürk Devrimleri konusunda dikkatli olma sözü vermiş olan Celal Bayar buna ne diyecektir?

Öymen, bunu da o dönemin Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı olan Nihat Reşat Belger'in ağzından aktaran Nadir Nadi'ye dayanarak şöyle anlatıyor:

Cumhurbaşkanı Bayar'ın başkanlığında toplanan hükümet Arapça ezan yasağının kaldırılmasını tartışmaktadır:
Bayar bir ara soruyor:

"Arkadaşlar, kararımızla Atatürk'ün ruhu muazzep olmaz mı?"

Buna Belger yanıt veriyor:

"Büyük zaferimiz üzerine Atatürk'ün ruhu o kadarcık kusuru bize bağışlar efendim!"

Bunun üzerine Bayar yatışıyor ve toplantı neşeli bir havada sürüyor.

Bugünlerde yaşanan bilgi ve tarih kirlenmesi, daha doğrusu "kirletilmesi" ortamında Öymen'in kitabı, gerçekleri öğrenmek isteyenler için bulunmaz bir fırsat.





Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır.

alintidir.

kaynak:altta url adresidir.

http://www.kongar.org/aydinlanma/2004/440_Turkce_Ezanin_Oyk us u.php

not: degerli emre kongar hocama saygiyla. url adresi verilmisdir.ayrica alintimin yani aktarimimin dip notuna ilginizi cekmek isterim.url adresine tikladiginizda bu dip notu lutfen dikkate aliniz. saygilarimla



____________________
kopan bir ipe, sımsıkı bir dugum atarsanız, ipin en saglam yeri artık bu dugumdur. ama ipe her dokunusunuzda, canınızı acıtacak tek nokta yine o dugumdur."
www.dostsesi.com
dunyaya acilan pencereniz


____________________
Türküler..
Cennet kadar sır, insan kadar zahir.

sevgili harman yeli geçmiş tarihimizde ezanın türkçe okunması ile ilgili vermiş olduğu bilgileri okudum.bundan dolayı kendisine tşk ediyorum.ben bu konuda kendi fikrimi yazma gereği duydum.doğrudur bir dönem tükçe ezan okunmuştur.ama bence yanlış bir uygulamadır.çünkü
öyle olduğu zaman müslüman ingilizler ezanı ingilizce,müslüman fransızlar fransızca,bangladeşli kendi dilinde okuması gibi bir durum ortaya çıkacaktır.bu da olacak bir şey değil.astronot oneil amsrong,aya çıkığında bir ses duyar,tabi bunu ne olduğunu anlamaz.birgün gittiği müslüman bir ülkede ezan sesi duyar,sorar bu ne diyerek,derlerki bu müslümanlıkta ezan sesidir,o zaman amsrong ben aya çıktığımda da bu sesi duydum diyerek müslümanlığa geçer.bunu sevgili bence 68 de radyoda anlatmış tı,demm o ki
ezan her yerde farklı olsaydı amsrong bu ezan sesini nasıl öğrenecekti,kura'n ı kerimi diğer dinlerin kitabından ayıran fark aslının değişmemiş olması ve HZ.MUHAMET S.A.V EFENDİMİZİN son peygamber olarak bildirilmesidir.fakat anlaşılabilmesi için yapılan tercümeler mevcutdur.öğrenmek istediğimiz hususları okuyarak öğrenebi,liriz.atrıca islam dinin de farz ve sünnet vardır
sünnet peygamber efendimizin yaptığı gibi yaptığımız şeylerdir,.buradan da şunu söyleyebiliriz:peygamber efendimiz zamanında ezan nasıl okunuyorsa günümüzde de öyle okunmalıdır.
tabi bu benim nacizane fikrim katılan da olabilir katılmayanda,herkese saygı duyarım.